Bu cyn-filwr gyda’r Awyrlu Brenhinol yn siarad am fod yr aelod byw olaf o’i sgwadron wrth iddo ymuno â gweddill y genedl i goffau 75 mlynedd ers Diwrnod VJ.

©Richard Swingler

Cwblhaodd Ray Taylor, o Don Pentre, y Rhondda, a wasanaethodd fel gynnwr a pharasiwtydd rhwng 1942 ac 1946, 48 cyfnod o wasanaeth gan gynnwys 12 gyda’r Prif Fomwyr dros Ewrop a gwirfoddolodd gyda Sgwadron 148 i gyflawni dyletswyddau arbennig.

Cafodd Mr Taylor gyfarfod aelodau o griw tir y Red Arrows ym Maes Awyr Caerdydd ar ddiwrnod VJ ac roedd yno i wylio’r Red Arrows yn glanio yn y maes awyr, ond yn anffodus bu’n rhaid canslo’r hediadau dros Gaerdydd yn sgil y tywydd garw.

Bu’n siarad â’r criw am ei brofiadau yn ystod y rhyfel, gan ddangos hen luniau iddynt, ei lyfr hedfan a manion yr oedd wedi’u casglu.

©Richard Swingler

Cafodd Mr Taylor a oedd yn hedfan ar y bomiwr Halifax Mk II ac III gyda Sgwadron 78, ddihangfa lwcus ar ôl dychwelyd o un cyfnod o wasanaeth, wrth i’w Halifax orfod glanio yn RAF Odiham ar ôl colli dwy o’i phedair injan.

“Wnaethom ni lwyddo i lanio’n iawn, gan fod gennym ni beilot da – roedd ganddo’r DFC (Distinguished Flying Cross), felly roedd e’n foi da,” meddai.

Wrth iddo siarad am Ddiwrnod VJ, meddai Mr Taylor: “Roeddwn i ar absenoldeb yn Algiers ar fy mhen fy hun (ar Ddiwrnod VJ), ac fe wnes i ddathlu ar fy mhen fy hun. Roeddwn i’n falch iawn ac wrth fy modd fy mod i yno gan wybod y byddwn yn cael gweld fy nheulu eto ar ôl cwta flwyddyn a hanner dramor.

“Ar ôl cael fy lleoli yn Brindisi yn yr Eidal gyda Sgwadron 148, gwirfoddolais i fynd i ymladd yn Japan ond yna gollyngwyd y bomiau ac roedd y rhyfel drosodd.

“Profais eiliadau balch iawn gyda fy nghriw ac roedd wastad hwyl a thynnu coes, ond wna’i byth anghofio braw rhyfel a’r pethau a welais.

“Mae rhywun wastad yn meddwl beth fydd yn digwydd nesaf a wastad yn ofnus, roedd pawb mewn ofn.

“Rwy’n cofio gweld (de Havilland) Mosquitos ar y tir yn pledu oddi tanom ac roedden nhw’n arfer cyrraedd cyflymder o 400mya ond roedd y bois yma (y Red Arrows) yn llawer trech na hynny.

Roeddwn i’n edrych ymlaen at eu gweld ond pan godais a gweld y niwl ar y mynyddoedd, fe ddywedodd fy mab wrtha’i na fydden nhw’n hedfan a dyna a ddigwyddodd. Byddwn i wrth fy modd i fod yn ddigon ifanc i fod i fyny yno.”

Bu Mr Taylor hefyd yn hel atgofion am ei ffrindiau yn yr RAF a sut mae ef yw’r unig sy’n fyw bellach o’i sgwadron.

©Richard Swingler

Meddai’r Is-gyrnol David Montenegro, y swyddog cyfrifol, Tîm Aerobatig yr Awyrlu Brenhinol: “Mae’n anrhydedd enfawr i dîm cymorth y Red Arrows gyfarfod Ray ar ddiwrnod mor bwysig wrth i ni gofio 75 mlynedd ers Diwrnod VJ.

“Mae Ray, fel pob cyn-filwr arall ac aelod o’r Genhedlaeth Fawr, yn ein hysbrydoli hyd heddiw – yn enwedig o ran eu dewrder, eu cryfder a’u dycnwch.

“Mae’r priodweddau hyn yn parhau’n allweddol i Luoedd Arfog y DU hyd heddiw, a beth bynnag fo’n amgylchiadau, dylem ddal ati i ddysgu gan y rhai sydd wedi mynd o’n blaenau ni.”

Pob delwedd ©Richard Swingler

 

Cofrestrwch heddiw

Rhowch eich manylion isod i gael y wybodaeth ddiweddaraf am RFCA dros Gymru