Mae cadetiaid o’r tri gwasanaeth yng Ngogledd Cymru newydd ddychwelyd o ymweliad coffa â Ffrainc a Gwlad Belg.

Ymunodd cadetiaid y fyddin o finteioedd Bae Colwyn, Llandudno a Chonwy â môr-gadetiaiad o TS Aberconwy a TS y Rhyl, a chadetiaid awyr yr RAF
(RAFAC) o Sgwadron 418 (Aberconwy) a 271 (Bae Colwyn).

Roedd y daith yn cynnwys ymweliad â’r fynwent yng ngefeilldref Llandudno, Wormhout yn Ffrainc, lle bu’r cadetiaid yn cymryd rhan mewn Gwasanaeth Coffa trwy osod torch a chroesau ar feddau unigol.

Bu’r cadetiaid hefyd yn ymweld â safle coffa La Plaine au Bois, sef cofeb i filwyr y Magnelwyr Brenhinol, Catrodau Brenhinol Swydd Warwig a Swydd Gaer, gyda nifer ohonynt yn dod o Landudno.

Ymunodd y cadetiaid â Meiri Esquelbecq a Llandudno, a chynrychiolwyr gefeillio’r trefi mewn gweithred coffa byr, gan osod torch cyn mynychu digwyddiad dinesig wedi ei gynnal gan Faer Wormhout.

Dywedodd Maer Llandudno, y Cynghorydd Dave Hawkins: “Roedd y cadetiaid o Landudno unwaith eto yn wych. Roedd eu dril yn dda iawn ac yn broffesiynol ac roedden nhw’n cynrychioli ein tref gydag urddas a pharch. Dylai pob arweinydd cadét fod yn falch o’u cadetiaid.”

Dywedodd y Cynghorydd Greg Robbins, Cadeirydd Pwyllgor Gefeillio Tref Llandudno: “Roedd y cadetiaid yn wych. Mae eu presenoldeb yn dod â rhywfaint o urddas a gravitas i bob un o’r gweithgareddau gefeillio ac mae pawb yn eu gwerthfawrogi. Maen nhw’n helpu i feithrin perthynas â llawer yn ein gefeilldref. ”

Ymwelodd y ddirprwyaeth hefyd â Mynwent Tyne Cot, sef y safle Beddau Rhyfel y Gymanwlad mwyaf yn y byd, a nifer o fynwentydd rhyfel eraill yng Ngwlad Belg.

Seremoni’r Caniad Olaf ym Mhorth Menin

Yn ogystal â’u hymweliad â Wormhout, bu cadetiaid o’r tri gwasanaeth yn cymryd rhan yn Seremoni’r Caniad Olaf ym Mhorth Menin yn Ypres.

Mae cannoedd o sifiliaid a phersonél sy’n gwasanaethu yn mynychu’r seremoni a gynhelir bob nos am 8pm ers dros 80 mlynedd.

Y grŵp o gadetiaid oedd y cyntaf i osod torch wrth y porth cyn i gynrychiolwyr o sefydliadau eraill o bob cwr o’r byd osod eu torchau hwy.

Meddai Nicholas Fiorita, un o gadetiaid y fyddin: “Roedd hi’n fraint i mi gael fy newis i fynd i Ffrainc a Gwlad Belg ar daith cadetiaid y tri gwasanaeth. Roedd cofio cyflaf

an Wormhout ac ymweld â’r mynwentydd amrywiol eraill yn brofiad bythgofiadwy.

“Roedd seremoni’r Caniad Olaf yn Ypres yn ychwanegiad newydd i’r daith eleni, a dyna oedd fy hoff ran o’r daith. Mae’n gofadail hynod drawiadol ac yn un o’r prydferthaf i mi ei weld erioed.

“Fel cadét y fyddin o Fintai Llandudno, roedd yn fraint ychwanegol cael gwisgo bathodyn cap y milwyr a syrthiodd yn Wormhout a thalu teyrnged fel uned yn y man lle y cofir y gyflafan hon.

“Wnes i hefyd gario Baner y Magnelwyr Brenhinol yn y seremoni yn yr eglwys ac yn yr orymdaith drwy’r dref. Roedd gwybod fy mod, drwy gario’r faner, yn cadw’n fyw holl aberth a dewrder y magnelwyr yn goron ar y cyfan i mi.”

Roedd cyfranogwyr eraill y Seremoni yn cynnwys Heddlu Gorllewin Mercia, dan arweiniad y Prif Uwcharolygydd Mark Travis, a ddywedodd: “Fe wnaeth ymddygiad y cadetiaid o Ogledd Cymru greu argraff fawr ar fy swyddogion wrth iddynt helpu eraill i gofio aberth cynifer yn y Rhyfel Byd Cyntaf yn Seremoni Coffa Porth Menin. Roeddent yn cynrychioli’r DU a’r gwasanaethau milwrol gyda balchder a phroffesiynoldeb.

Roeddwn i am ddiolch iddynt yn bersonol am helpu i wneud y digwyddiad yn un arbennig.”

Ariannwyd y daith yn rhannol gan Gronfa Milwyr wrth Gefn a Chadetiaid Cymru Cymdeithas y Lluoedd wrth Gefn a Chadetiaid (RFCA) dros Gymru. Mae’r gronfa’n galluogi cadetiaid a milwyr wrth gefn yng Nghymru i gael profiadau a hyfforddiant anhygoel, gan roi iddynt sgiliau a phrofiad i ddatblygu a thyfu.

“Roedd y daith i Ffrainc yn brofiad anhygoel,” meddai Corporal James Friston o Sgwadron 271 (Bae Colwyn) yr RAFAC. “Roedd y staff a’r cadetiaid o bob adran yn wych ac roedd hi’n braf cael cyfle i gyfarfod a dod i adnabod cadetiaid eraill a gweld sut mae sefydliadau cadetiaid yn gweithio.

“Hoffwn ddiolch i’r staff a oedd yn gyfrifol am drefnu’r daith mod i wedi cael profiad mor anhygoel – mae’r daith wedi rhoi atgofion bythgofiadwy i mi.”

CLICIWCH YMA i ddarganfod mwy am y cyfleoedd a’r profiadau sydd ar gael i gadetiaid yng Nghymru.

Cofrestrwch heddiw

Rhowch eich manylion isod i gael y wybodaeth ddiweddaraf am RFCA dros Gymru