Mae tri o Gadetiaid Awyr yr Awyrlu Brenhinol (RAFAC) o’r Drenewydd wedi derbyn Canmoliaeth y Prif Swyddog, yr anrhydedd uchaf o’i fath, am ymateb mor sydyn wrth ddelio â digwyddiadau ar wahân lle’r oedd angen cymorth cyntaf i achub bywyd.

Ym misoedd Mehefin a Gorffennaf, gwelodd Barnaby Jones-Evans, Henry Barnes a Josh Vaughan ddamweiniau difrifol, gyda bywydau yn y fantol ymhob un ar y ddau achlysur. Diolch i’w hymateb sydyn a’u sgiliau rhoi cymorth cyntaf, fe oroesodd y rhai a anafwyd.

Dywedodd yr Awyr-Lefftenant Steve Hopper, Swyddog Rheoli Sgwadron 2416 (Y Drenewydd), Cadetiaid Awyr yr Awyrlu Brenhinol (RAFAC): “Canmoliaeth y Prif Swyddog yw’r gydnabyddiaeth uchaf y gall cadét ei dderbyn ac mae’n enghraifft wych o’r ganmoliaeth a’r gydnabyddiaeth mae pobl ifanc sy’n rhan o’r Sgwadron hwn a’r gymuned leol hon yn ei haeddu gennym.

“Mae’n rhagorol bod tri chadét wedi derbyn y fath ganmoliaeth o fewn wythnos i’w gilydd. Mae’r hyn wnaethon nhw yn ysgogiad heb ei ail a byddant yn parhau i osod safonau uchel i gadetiaid eraill a fydd yn eu dilyn yn y dyfodol. ”

Ym mis Mehefin, gwelodd Sarjant Cadet Barnaby Jones-Evans, 15 oed, oedolyn ifanc yn disgyn ar weiren bigog gan achosi gwaedu difrifol i’w ganol. Heb unrhyw becyn cymorth cyntaf, aeth Barnaby ati ar liwt ei hun i atal y gwaedu ac i alw am gymorth.

Rai munudau wedyn, bu ail ddigwyddiad difrifol pan ddisgynnodd person ifanc gan gael  anaf difrifol i’w pen. Roedd y claf yn anymwybodol ac yn chwydu, symptomau roedd Barnaby yn gwybod allai fod yn difrifol iawn. Galwodd am y gwasanaethau brys, gan sicrhau bod y claf yn gallu anadlu’n glir ac yn gorwedd yn y ffordd fwyaf diogel.

Roedd angen dau ambiwlans awyr i fynd â’r claf i’r Uned Anafiadau Pen yn Ysbyty Stoke ar gyfer triniaeth. Cafodd Barnaby glod gan y parafeddygon am ei ymdrechion, a oedd wedi achub bywyd y person ifanc.

Yn fuan wedi hynny, roedd tri chadét allan ar daith beic pan syrthiodd un ohonynt ar lethr serth ac, er ei fod yn gwisgo offer diogelwch, gafodd anaf difrifol i’w ben. Syrthiodd yn  anymwybodol a gwaedu’n drwm o glwyf ar gefn ei ben.

Galwodd Henry Barnes, wythnos yn brin o’i ben-blwydd yn dair ar ddeg, y gwasanaethau brys tra’r oedd ei gyd-gadet, Josh Vaughan yn darparu cymorth cyntaf brys, gan atal llif y gwaed a symud yr anaf i orwedd yn ddiogel.

Ar ôl i’r claf ddadebru, bu ei ffrindiau yn ei gadw’n dawel ac yn gyfforddus nes i’r gwasanaethau brys gyrraedd. Roedd y ddau griw tân a’r parafeddygon ddaeth yn canmol y ddau gadét am eu hymateb a’r ffordd roedden nhw wedi mynd i’r afael â’r sefyllfa ac wedi defnyddio eu sgiliau Cymorth Cyntaf i achub bywyd eu ffrind yn y pen draw.

Argymhellwyd y dylai’r tri chadét gael tystysgrif Cymeradwyaeth Arbennig gan Brif Swyddog yr RAFAC, Comodôr yr Awyrlu Dawn McCafferty – y gydnabyddiaeth uchaf o’i fath.

Cyflwynwyd tystysgrifau i Harri a Josh gan Faer y Drenewydd, Sue Newham, mewn seremoni a fynychwyd gan staff y Sgwadron, eu cyd-gadetiaid a’u rhieni, yng nghwmni  Arweinydd Sgwadron Gareth Llewellyn o Reolaeth Awyr yr Awyrlu.

Mae Cymorth Cyntaf yn un o’r sawl sgiliau defnyddiol ar gael i gadetiaid yng Nghymru. CLICIWCH YMA i ddysgu mwy.

Cofrestrwch heddiw

Rhowch eich manylion isod i gael y wybodaeth ddiweddaraf am RFCA dros Gymru