Rhuthrodd Cadét Môr o Gymru i helpu ei frawd iau a oedd yn tagu ar frechdan cig moch.

Gwelodd Cai, Cadét Môr Iau 11 oed o Gadetiaid Môr Castell-nedd a’r Cylch a Chadetiaid y Môr-filwyr Brenhinol, fod ei frawd pum mlwydd oed Ioan yn troi’n las ac wedi mynd yn llipa.

Gan ddefnyddio cyngor cymorth cyntaf yr oedd wedi’i ddysgu gyda’r Cadetiaid Môr, rhoddodd ergyd galed i gefn ei frawd yn ddi-oed, gan ryddhau’r darn o gig moch.

Dywedodd Ioan, a gyfogodd yn syth wedyn, “Cai yw fy arwr i.”

Roedd y bechgyn yng nghartref eu mamgu Tracy pan ddigwyddodd hyn ac er ei bod yn eistedd wrth ymyl Ioan, ni allai gael ei hun yn y safle iawn i’w helpu.

Yn hytrach, Cai wnaeth achub y dydd gan ddefnyddio’r cyngor yr oedd wedi’i glywed mewn sesiwn cymorth cyntaf Zoom yn ystod y cyfnod clo gyda’i uned Cadetiaid Môr leol.

Meddai Cai, “Roeddwn i’n gallu gweld bod Ioan yn tagu ac yn dechrau troi’n las ac felly fe wnes i roi slap galed iddo ar ei gefn i glirio’i lwybr anadlu. Dwi mor falch fy mod i’n gwybod beth i’w wneud ac wedi gallu helpu fy mrawd.”

Dywedodd mam y bechgyn, Daniella, a oedd yn Gadét Môr ei hun ynghyd â thad y bechgyn Jonathan sy’n Griw Blaen E yn y Fflyd Frenhinol Gynorthwyol, “Rydym ni mor falch o feddwl chwim Cai. Wnaeth e ddim cynhyrfu ac roedd e’n gwybod yn union beth oedd angen iddo ei wneud i helpu ei frawd.

“Newydd droi’n 11 oed mae Cai a dim ond 10 oedd e pan ddigwyddodd hyn ychydig wythnosau’n ôl felly mae’n rhyfeddol ei fod e wedi gallu ymateb mor gyflym a phwyllog mewn sefyllfa frawychus iawn.

“Mae hyn yn tanlinellu pam ei bod mor bwysig i blant gael dealltwriaeth o gymorth cyntaf. Rydym ni’n ddiolchgar iawn bod Cai wedi cael yr hyfforddiant yma.”

Dywedodd Jock Fraser, Brigadydd Gomander Rhanbarthol y Llynges,”Roeddwn wedi rhyfeddu wrth glywed pa mor wych wnaeth Cai ymateb i’r sefyllfa a pha mor fedrus y rhoddodd ei hyfforddiant cymorth cyntaf gyda’r Cadetiaid Môr ar waith.  Mae Cai yn ddyn ifanc eithriadol ac rydym i gyd yn falch iawn ohono.

Mae brawd Cai yn meddwl bod Cai yn arwr ac rydym ninnau hefyd.”

I gydnabod yr hyn roedd Cai wedi’i gyflawni, cyflwynodd y Brigadydd Fraser anrheg arbennig i Cai – pêl rygbi gan y Llynges Frenhinol.

Dywedodd yr Is-Lefftenant Chloe Oglesby, Comander Cai, “Rwy’n falch iawn o Cai fel ei Gomander a ffrind i’r teulu. Fe wnaeth e ymateb mewn ffordd na fyddai llawer o bobl wedi gallu gwneud, ac achub bywyd ei frawd.

“Rwy’n credu bod hyn yn rhannol oherwydd natur chwilfrydig Cai a’i awydd i wybod pob manylyn, ond hefyd oherwydd ei fod yn hyderus yn y wybodaeth sydd ganddo ac yn gwybod pa mor bwysig yw’r sgiliau y mae wedi’u dysgu a’u hymarfer.

“Mae wir yn dangos bod dysgu sgiliau achub bywyd sylfaenol yn ifanc, hyd yn oed gyda’r gobaith na fydd angen i chi eu defnyddio byth, yn gallu gwneud gwahaniaeth enfawr i fywyd rhywun!”

Dywedodd Tracy, ei famgu, “Rydym ni’n falch iawn o Cai, fe yw’n harwr ni, dangosodd ei ymateb chwim bod ganddo ddealltwriaeth ardderchog o’r sgiliau sydd eu hangen i ymdrin â rhywun yn tagu.

“Fel nyrs brofiadol, rwy’n credu bod cyflymder ymateb Cai wedi dangos pwysigrwydd hyfforddiant cymorth cyntaf, o ran rhoi sgiliau a hyder i blant, a’u galluogi nhw i ymateb i sefyllfaoedd brys mewn modd amserol a hyderus.”

Pan glywodd tîm rygbi lleol y Gweilch am ymateb cyflym Cai, fe aethon nhw draw i’w gyfarfod a chyflwyno pêl rygbi iddo ynghyd â thocynnau i gêm gynta’r tymor.

I wybod mwy am y Cadetiaid Môr ewch iwww.sea-cadets.org

I ddod o hyd i’ch uned leol ewch i www.sea-cadets.org/units

 

 

 

 

Cofrestrwch heddiw

Rhowch eich manylion isod i gael y wybodaeth ddiweddaraf am RFCA dros Gymru