Rhuthrodd Milwr Wrth Gefn Cymreig i helpu bachgen dwy oed a gafodd ei daro’n anymwybodol ar ôl syrthio a bwrw ei ben.

Sylwodd y Corporal Chris Lock, sy’n gwasanaethu gyda Chatrawd Trafnidiaeth 157 (Cymru), nad oedd y plentyn bach yn anadlu a’i fod wedi cael trawiad ac yn troi’n las o amgylch ei wyneb hefyd.

Aeth Chris ati i gyflawni adfywio cardio-pwlmonaidd (CPR) ar unwaith, sgil hanfodol a ddysgodd wrth wasanaethu yn y Lluoedd Wrth Gefn.

“Gwelais fy nghymydog dwyflwydd oed, Logan, yn disgyn wrth iddo gerdded tuag ataf fi,” meddai Chris, o Lwynypia yn y Rhondda sy’n ddiffoddwr tân wrth gefn gyda Gwasanaeth Tân Tonypandy hefyd.

“Yn anffodus, oherwydd ergyd i’r pen roedd yn anymwybodol ac yn methu anadlu ac roedd ei gwymp wedi achosi iddo gael trawiad hefyd, felly roedd yn rhaid i mi ddisgwyl i hynny stopio cyn i mi allu dechrau’r CPR, ond erbyn hyn roedd e’n troi’n las ac roedd yn amlwg bod angen help arno’n gyflym”.

Ffoniodd Chris 999 ond dywedodd y gweithredwr wrtho y gallai orfod disgwyl am ddwy awr am ambiwlans felly ymatebodd yn gyflym, gan ddefnyddio ei gysylltiadau i ffonio cydweithwyr yn yr orsaf dân leol a allai ymateb yn gyflymach o bosibl, a dyna wnaethon nhw.

“Fe wnes i barhau i roi CPR nes iddo ddod ato’i hun, diolch byth,” meddai Chris. “Ar ôl i’m cydweithwyr gyrraedd o’r orsaf dân fe wnaethon nhw gymryd yr awenau a rhuthro Logan i’r ysbyty.

“Roedd aelodau eraill o’r cyhoedd gerllaw, ond doedd yr un ohonyn nhw’n ddigon hyderus i’m helpu i, felly roeddwn i’n cyflawni CPR ar fy mhen fy hun nes i gymorth gyrraedd.

“Rwy’n ddiolchgar bod y bachgen wedi gwella’n llwyr a’m bod yno gyda’r hyfforddiant cywir.”

Dywedodd tad Logan Bees, Nathan, sy’n weithiwr ffatri 31 oed, fod y cyfan wedi digwydd yn gyflym iawn.

“Roedd Logan wedi mynd i fusnesu a gweld beth oedd Chris yn ei wneud yn ei ardd gan fod ein teuluoedd yn cyd-dynnu’n dda iawn ac rydym yn nhai ein gilydd byth a beunydd,” meddai.

“Ond ar y ffordd fe wnaeth e lithro a disgyn ac roeddwn i a’m gwraig Gemma yn gallu gweld ei fod mewn trafferth.

“Ond, cyn i ni allu gwneud dim, roedd Chris yno yn ceisio ei adfywio ceg wrth geg, a hynny ddaeth ag ef yn ôl yn fyw.

“Yna, ar ôl i ni gael gwybod y byddai’n rhaid disgwyl dwy awr am ambiwlans, ffoniodd Chris ei ffrindiau yn yr orsaf dân yn Nhonypandy ac roedden nhw yma mewn munudau i fynd â Logan i Ysbyty Brenhinol Morgannwg ym Mhont-y-clun yn eu hinjan dân.”

Yn y fan honno, dywedodd ymgynghorydd wrth rieni pryderus Logan ei bod yn bosibl mai haint feirysol oedd wedi arwain at y trawiad, a oedd wedi achosi iddo ddisgyn wedyn.

Yn ffodus, dywedwyd bod popeth yn iawn gyda Logan ychydig ddyddiau’n ddiweddarach a chafodd ei ryddhau.

“Mae Chris yn dweud wrthym o hyd mai dim ond gwneud ei waith oedd e, ond aeth ymhell y tu hwnt i hynny,” meddai Nathan.

“Y gwir yw na allwn ddiolch digon iddo am yr hyn a wnaeth. Roedd Gemma a minnau’n teimlo’n dda i ddim wrth i’r cyfan ddigwydd – rydyn ni mor falch ei fod e yno.”

Roedd y Capten James Restell, Catrawd 157 (Cymru), yn llawn canmoliaeth i Chris.

“Roedd meddwl chwim a gweithredu pendant Corporal Lock yn wych a’r union briodoleddau rydym am eu gweld yn ein Swyddogion Iau heb Gomisiwn yn ein catrawd. Rydym yn falch iawn o’i alw’n un ohonom ni.”

 

 

Cofrestrwch heddiw

Rhowch eich manylion isod i gael y wybodaeth ddiweddaraf am RFCA dros Gymru